حسين مير حيدر

25

معارف گياهى ( فارسى )

خواص - كاربرد در چين با شكافى كه در پوست قابض اين گياه وارد مىكنند شيرهء صمغى گرفته مىشود كه ابتدا قرمز است ولى همين‌كه در مجاورت هوا قرار گرفت سياه‌رنگ مىشود . پوست اين درخت به عنوان تونيك ، ضد تب مصرف دارد و براى معالجهء ناراحتىهاى هاضمه تجويز مىشود [ كرووست - پتلو * * ] . همچنين در موارد قولنج شكم توأم با اسهال يا اسهال خونى توصيه مىشود [ مىنات * * ] . در شبه‌جزيرهء مالايا از برگهاى له‌شدهء آن در موارد از جادررفتگى اعضا به كار مىرود [ هين و هولمز ] . هين تأثير ماليدن آن را تسكين درد در موارد شكستگى مىداند . از شيرهء برگها و پوست درخت به صورت غرغره براى پاك كردن دهان و حلق استفاده مىشود . از پوست درخت ، در مقدار خوراك خيلى كم ، در موارد اسهال خونى مصرف مىكنند . در مقدار زياد ملين است و اگر مقدار خوراك خيلى زياد شود قىآور است . پوست كوبيده و له‌شدهء آن را روى ناراحتىهاى پوست بدن و جرب مىاندازند [ هين و وان‌استىنيس - كروزمان ] . گونهء ديگرى از اين گياه كه در ايران مىرويد به نام علمى Sesbania bispinosa ( Jacq . ) Fawcett Rendle و مترادف آن S . aculeata Pers . مىباشد . اين گياه در بلوچستان با نام محلى « ماجاندرى » و « آكار » شناخته مىشود . مشخصات ماجاندرى گياهى است يك ساله پوشيده از دانه‌هاى كمى متورم و به اصطلاح آبله‌گون و درعين‌حال كه يك ساله است ساقه‌هاى چوبى دارد و بلندى ساقهء آن 2 - 1 متر مىباشد . شاخه و برگهاى آن داراى خارهاى كوتاهى هستند . برگها مركب ، دراز به طول 20 - 15 سانتىمتر كه داراى 81 - 41 برگچهء كوچك و كوچكتر از برگچه‌هاى بيدمشك « 1 » مىباشد . گلها به صورت خوشهء متشكل از 6 - 3 گل‌برگ زرد روشن داراى لكه‌هاى قرمز . ميوهء آن به شكل غلاف استوانه‌اى كوچك است .

--> ( 1 ) . Salix aegyptiaca